Slave Songs of the United States

sstp

Ubrzo nakon završetka građanskog rata u Sjedinjenim Američkim Državama objavljena je zbirka 136 pjesama afroameričkih robova. Nosila je naziv Slave Songs of the United States.

ss1

ss67

Originalno izdanje datira u 1867. godinu. Nekoliko pjesama napisano je nakon emancipacije, ali su sve inspirirane ropstvom. Pjesme su skupili i uredili William Francis Allen, Charles Pickard Ware i Lucy McKim Garrison.

 ss94

ss9a

History Detectives Special celebrating African American contributions to music:

“…it seems time at last that the partial collections in the possession of the editors, and known by them to be in the possession of others, should not be forgotten and lost, but that these relics of a state of society which has passed away should be preserved while it is still possible”

– William Francis Allen, editor –

U svojoj intrigantnoj studiji pod naslovom Affective Mapping: Melancholia and the Politics of Modernism, John Flatley, analizira uticaj koje su mogle izvršiti tzv. sorrrow songs na Du Boisa (William Edward Burghardt “W. E. B.” Du Bois), pisca levičara i aktivistu, borca za crnačka prava u Americi. John Flatley iznosi dosta uverljivu misao da su upravo pesme crnačkih robova iz doba segregacije – koje su odigrale značajan kulturni prodor kao svojevrsni kolektivni glas crnačke solidarnosti, za i nakon abolicije ropsta i Reformacije – postale deo trajnog kulturnog nasleđa. Ali ne samo to. Ove sorrow songs su, zahvaljujući tome što su bile trajno zapisane i na taj način sačuvane od zaborava, već postojale kao svojevrsni pop kulturni mejnstrim fenomen crnačke kulture, koju je belačka kultura u međuvremenu morala da prihvati.

To je Du Boisu u značajnoj meri olakšalo pristup reprezentativnom korpusu muzičkog crnačkog nasleđa, te sorrow songs – zapravo svojevrsna podvrsta robovskih pesama koja izravno govori o rasističkom ugnjetavanju i obojena je bojom kolektivne depresije i melanholije, želje za potpunim nestajanjem –  postaju tako zalog nove aproprijacije u Du Boisovoj knjizi The Souls of Black Folk, kroz formu lirskog epigraga, zajedno sa transkripcijom muzičke melodije pesme iz koje se navodi tekst. Takva organizacija teksta figurira kao svojevrsni memento kojim se čitalac podseća na još uvek prisutan problem akutnog rasizma, koji nije nestao političkim aktom abolicije ropstva, već je nastavio da se perpetuira u različitim vidovima brutalne segregacije.

Kako je primetio John Flatley, muzički epigraf je forma koja ne pripada do kraja “glavnom delu teksta”, već se od njega odvaja svojim performativno-melodijskim fragmentarnim kvalitetima kolektivne ali i individualne evokacije još uvek žive, i iznova oživljene prošlosti, u svesti svakog čitaoca.

Slave songs, tj. sorrow songs tako služe kao “paratekst” , ponovo vitalizovana “pratnja” glavnom delu teksta koji kritički polemiše sa nasleđem rasizma. Budući da imaju povlašćeno mesto na početku svakog poglavlja  one su zapravo izravni apel, signalni pozivi na delimičnu identifikaciju sa duhovima nestalih, performativni akt imaginativno-empatijskog učešća u fizički ipak nemogućem, zaprečenom ritualu spektralnog zajedništva sa onima kojih više nema.

U formi relikta, zaostatka, ruiniranog, ponovo oživljenog podsećanja na sramnu prošlost koja se želi istisnuti iz svesti dominante belačke većine, sorrow songs figuriraju kao trajni gubitak koji se ne može kompenzovati nikakvim metodama nametnute amnezije, niti kompromisnog okretanja prema “svetlijoj budućnosti”. Rad sećanja, rad žalovanja i rad ponovnog memorijskog upisivanja “odsutnih” tragova prošlosti, su zadatak na ovaj način oživljenih muzičkih relikta.

U jednoj od najpotresnijih, i istovremeno intenzivno katarzičnih scena filma 12 Years a slave   glavni protagonista učestvuje u kolektivnom ritualu žaljenja za robom preminulim od isrpljenosti, organizovanom od strane drugih robova, mada mu je unapred, prema protokolu, uskraćena sahrana, samim tim i svako dostojno žaljenje. Protagonista počinje da peva jednu od prigodnih ritualnih  pesama koje se izvode na grobu, priključujući se ostatku prisutnih. Isprva suzdržano, i po automatizmu, a zatim sve predanije, sve dok nam kamera ne približi samo njega – dok mu se pojačava glas i afektivno saučestvovanje –  i na kraju njegovo uplakano lice. Ono što je počelo kao samo još jedan ritual komemoracije obespravljenog robovskog tela koje nije izdržalo nepodnošljive uslove rada, postaje, kako pesma odmiče i kako se uranja u dubinu njene melanholije, katarzični izliv nataloženih godina tuge, besa, očajanja i frustracije, i sve se to u ovako kondenzovanom trenutku muzičkog epigrafa oslikava direktno na licu glavnog protagoniste. Slave song služi ovde da pozajmi glas i performativnu ekspresivnost neizdrživom bolu koji se sve vreme oseća, ali se ćuti zbog ukinutosti svake druge mogućnosti žalovanja i podsećanja. Oduzet, stalnom opresijom poništen glas se kroz zagrobnu pesmu, preplitanjem glasova mrtvih i  živih, ponovo oživljava.

Oglasi

Komentiraj

Popunite niže tražene podatke ili kliknite na neku od ikona za prijavu:

WordPress.com Logo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš WordPress.com račun. Odjava / Izmijeni )

Twitter picture

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Twitter račun. Odjava / Izmijeni )

Facebook slika

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Facebook račun. Odjava / Izmijeni )

Google+ photo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Google+ račun. Odjava / Izmijeni )

Spajanje na %s